Soya Fasulyesi Yetiştiriciliği Nedir, Nasıl Yapılır?
Farklı iklim bölgelerine uyumlu, çok değişik özellikteki çeşitleriyle dünyanın pek çok yerinde başarıyla yetiştirilmektedir. Mayıs-Eylül aylarında ortalama günlük sıcaklığın 25 derece olduğu yerlerde soya üretimi için uygun bir ortam vardır diye kabul edilmektedir. Yetişme dönemi boyunca soyanın 550 veya 600 mm. suya ihtiyacı vardır.
Karadeniz bölgesi hariç bölgelerde sulama yapılmadan soya fasulye tohumu yetiştiriciliği mümkün değildir. Düşük toprak ısısı soyada çimlenmeyi geciktirir. Bu nedenle ekim için, toprak ısısının yükseldiği nisan ayı sonlarına kadar beklemek çıkış garantisi için gereklidir.
Soya çok kumlu topraklar dışındaki değişik toprak tiplerinde iyi yetişmektedir. Kumlu-killi topraklar ise en iyi yetişme ortamıdır. Üzerinde uzun süre durgun suyun tahliye edilemeden kaldığı sıkışık toprak şartlarından pek hoşlanmamaktadır. Tuzlu, çorak topraklarda soya veriminde önemli düşmeler olmaktadır. Çorak şartlara arpa ve buğdaydan daha hassas ama mısırdan daha dayanıklıdır. Toprağın asitliliği soya için oldukça önemlidir.
Genellikle orta seviyelerdeki pH: 6.0-6.5 toprak asitliği soya için uygundur. Tarla sonbaharda 20 veya 25 cm derinlikte pullukla sürülmektedir. Bazı mantar hastalıklarının etkisini azaltmak için, toprağı derinden işleyerek havalandırmak yararlı olmaktadır.
Soya fasulyesi tohumu ekim zamanı toprak sıcaklığının 8 veya 10 dereceye ulaştığı zamandır. Ana ürün soya fasulyesi çoğunlukla bütün bölgelerde nisan ayının ortalarından itibaren en kısa zamanda ekilmelidir. İkinci ürün soya fasulyesi ekimi ise en geç temmuz ayının ilk haftasına kadar yapılmış olmalıdır.
Soya fasulyesi tohumu iyi hazırlanmış bir tohum yatağına 2 veya 3 cm derinlikte ekilmelidir. Bir dekara atılacak tohumluk miktarı, 100 tane ağırlığına göre değişmektedir. Eğer tohumlar iri ise 7-7,5 kg, küçük ise 6-6,5 kg’dır. Tohumların çimlenme yeteneğinin en az % 90 olması istenmektedir. Soya yetişme süresi boyunca bir dekara 500 veya 600 ton su ister. Bitki, ekiminden hasadına kadar yeterli miktarda suyu toprakta bulmalıdır. Sulama, tarla tavalara bölünerek yapılmaktadır.
Bitki boyu 8 veya 10 cm’yi bulduğunda ilk sulamanın yapılması uygundur. Gecikildiğinde bitki boyu kısa kalır ve ilk bakla yüksekliği de düşük olur. Bundan dolayı hasatta verim kayıplarına neden olmaktadır. Ekimle birlikte saf madde olarak dekara 2-3 kg azot vermek yeterlidir.
