Çilek Fidesi Üretim Metodları
Çilek Fidesi Üretim Metodları. Çilek fidesi yetiştirilecek arazi hastalık ve zararlılardan ari halde olmalıdır. Bununla birlikte organik maddesi yüksek hafif kumlu süzek topraklarda köklenmesi mükemmel çilek fidesi yetiştiğinden fidelik için drenajı iyi hafif topraklar tercih edilmelidir. Fide bahçesinin toprağı derince sürülür ve ikinci sınıf toprak işleme ekipmanları ile dikim öncesine hazırlanmaktadır.
1.Tohumdan fide üretimi:
Tohumdan fide üretilmesi pratikte fazla kullanılmamalıdır. Tohumdan Çilek çoğaltması meyvesinin üzerinde bulunan çok sayıda akenlerle yapılır. Daha çok ıslah amacı için kullanılmaktaktadır. Generatif bir çoğaltama yöntemidir. Aken; Her bir aken küçük bir tohumdur. Çileğin üzerindeki pürüzlü noktalara aken denir ve aslında çileğin gerçek meyveleridir.
2. Kollardan (stolon) fide üretimi:
Çilek bitkisinin boğaz kısmındaki yaprak koltuklarından çıkan kollardan elde edilebilmektedir. Bu sebeple stolon toprak yüzeyine yatık olarak kol şeklinde büyür. Stolon esasında yeni bitki oluşturabilen özelleşmiş bir gövdedir. Stolonların boğumlarında bitkicikler oluşurlar ve bu boğumların toprağa değdiği yerde yeni kökler meydana gelir. Köklenen ve yapraklanan bu yeni bitkiden ana fideye benzer yeni fideler elde edilebilmektedir. Vejetatif Olarak Kollardan’dan fide yetiştirmede kol sayısını artırmak için haziran ve temmuz aylarında çilek azotlu gübre ile gübrelenmelidir.
3. Toprakaltı gövde ayrılarak fide üretimi:
Toprakaltı gövdesini ayırarak çilek fidesi elde edilmesi, birkaç lateral gövdeden oluşan çileğin ana gövdesinden bu gövdeleri ayırmak suretiyle olur. Her ana bitkiden 4-5 fide elde etmek mümkündür. Kol oluşturmayan bazı nötr gün çeşitlerde başvurulan pratik olmayan bir yöntemdir. Bu tür çoğaltmadan sakınmak gereklidir. Yapılırsa da elde edilen yeni bitkilerin mutlaka fungusitlerle iyice dezenfekte edilmelerini sağlamak gerekir.
4. Frigo fide (Üretimi) Yetiştiriciliği
Sonbaharda havalar soğuduğunda bitkiler tam dinlenme durumunda iken çilek fidesi araziden sökülüp temizlenmektedir. Daha sonra -2°C’deki soğuk hava deposuna konulmaktadır. Frigo fideler Mart-Nisan aylarına kadar fide üretimi için, Temmuz ve Ağustos aylarına kadar da meyve üretimi için soğuk hava deposunda bekletilmelidir. Mart-Nisan aylarında ana bitkiler -2°C’deki soğuk hava deposundan çıkarılarak firigo fide üretmek için araziye dikilmelidir. Kış ortasında sökülmelidir. Sükülen fidelerin kalan yaprakları kesilebilmektedir. Fideler 20-25 adetlik deste yapılabilmektedir. Naylonlanır ve kasalanır. -2°C’de 10 aya kadar muhafaza edilebilmektedir. Frigo fidelerinim dikimi en çok temmuz–ağustos aylarında yapıldığından fidelerin daha uzun dönemlerde muhafazası gerekmektedir.
5. Tüplü fide yetiştiriciliği:
Bu yöntemde Mart- Nisan ayında dikilen ana bitkilerden alınan yavru bitkiler steril ortamlarda köklendirilebilmektedir. Bu nedenle sistemde çilek kollarının köklendirilmesi yapılmaktadır. Kolların köklendirilmesi ancak Temmuz-Ağustos aylarında tamamlanmaktadır. Ayrıca Temmuz-Ağustos aylarında esas yerlerine dikimi yapılan bu bitkilerden Kasım-Aralık aylarından itibaren meyve alınabilmektedir. Bunun yanında dikim sırasında bitkilerin şaşırtma şokuna girmeden tutmalarım sağlamakta , aynı zamanda frigo fideye göre daha erkenci olan taze bitkinin erkenciliğinden yararlanmaktır. Sonuç olarak sistem dünyanın pek çok yerinde yaygın ve başarılı bir şekilde uygulanmaktadır. Bu sistemde dekara 4.000-6.500 adet fide dikilmelidir. Buna ek olarak bitkiler iyi gelişmiş olduğundan dekara verim frigo fidelerle yapılana yakın olmaktadır.
