Diş Otu Yetiştiriciliği

Diş Otu Yetiştiriciliği. Geleneksel tıpta yeri olan yabani bitkilerden biridir. Bitki beyaz çiçekli, uzun saplıdır. Doğada kendiliğinden yetişebilmektedir. Diş otu, diş kurdu otu, koşni, khellin ya da khella isimleriyle de bilinmektedir. Boyu en az 15 cm en fazla 100 cm’ye kadar ulaşabilmektedir. Yaprakları dökülmektedir. Yapraklar 2-pinnat parçalı, üçgenimsi, 7-18 x 5×12 cm, tüysüz, yeşil, loplar şeritsi veya şeritsi ya da ipliksi, 5-25 x 0.5-1 mm. Şemsiye sapları 30 veya 150 adet, yayılıcı, 1 veya 9 cm boyunda, çiçekli dönemde silindirik. Brakteler çok sayıda, 1 ya da 2 pinnat parçalı. Brakteoller basit, biz biçimlidir. Diş otu tohumu ekim mesafesi 5 ya da 10 cm olacak şekilde ayarlanmalıdır.

Diş Otu Yetiştiriciliği. Çiçek durumu çok kollu bileşik şemsiye şeklindedir. Meyveler olgunlaşmaya başlayınca umbellanın kolları birbiri üzerine kapanır, reseptakulum şişer. Koronla beyaz renkli, pateller birbirine eşit olmayan 2 parçalı şekildedir. Çiçeklenme zamanı değişiklik göstermektedir. Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül aylarında çiçeklenme görülmektedir. Çiçek rengi beyazdır. Meyve açık veya koyu gri renkli, küçük bir şizokarp. Her bir merikarpta kolaylıkla görülebilen 5 kosta ve 5 salgı kanalı bulunmaktadır. Tek yıllık otsu bir bitkidir. Otlaklar, çayırlar ve yol kenarlarında yetişebilmektedir. Bitkinin bol miktarda yetiştiği ve sanayi bakımından elverişli miktarlarda meyve elde edilebilecek yerler Urfa’nın Akçakale, Harran, Suruç ve Culap suyu havalisi ile Akhisar çevresidir.

Diş Otu Yetiştiriciliği. Dişotu meyveleri eski tarihlerden beri Doğu ülkelerinde Karminat ve Diüretik olarak kullanılmaktadır. İkinci dünya savaşından sonra bu meyvelerden elde edilen khellin antispazmotik olarak kullanılmaya başlanmıştır. Antispazmotik tesir bilhassa bronşlar, idrar yolları, safra yolları ve koronerler üzerinde görülmektedir. Ağız yolu veya enjeksiyon suretiyle, angina pektoris ve bronşiyal astmaya karşı verilmektedir. Dişotu bitkisinin kurutulmuş gövde ya da dalları Urfa köylerinde, toprak damların altına konulmakta ve bitkinin özel kokusunun bit, pire ve tahtakurusu gibi haşaratın evlerde yaşamasına mani olduğu ileri sürülmektedir. Yine aynı çevre köylerinde, meyvelerden hazırlanan dekoksiyonlar mide ya da safra kesesi hastalıklarına karşı içilmektedir. Dişotu meyvelerinde sabit yağ, uçucu yağ, ve kromon çekirdeği taşıyan bileşikler khellin, khellol-glikozit, visnagin ve visamminol vs. vardır.