Hıyar Sarı Damar Virüsü

Hıyar Sarı Damar Virüsü. Çoğaltılabilmesi doğrudan salatalık tohumu ekimi yapılmaktadır. Bununla birlikte, erkenciliğin düşünüldüğü seralarda fide üretimi ile yapılmaktadır. Salatalık bitkisinin fazla soğuk ve sıcaklarda hastalanmayan bir yapısı mevcuttur. Aşırı soğuklarda verim kaybı ve donma belirtileri ortaya çıkmaktadır. Yüksek sıcaklıklarda bitkilerde mantarsal hastalıkların artması ve terlemenin artması görülmektedir.

Hıyar Sarı Damar Virüsü. Bitki gelişmesini 15o C’ nin üzerindeki sıcaklıklarda sürdürmektedir. Yetiştirme sıcaklığı gece optimum 15-18 oC olmakla beraber gündüz ise 20-25 o C arasında değişmektedir. 25 oC’nin üzerindeki sıcaklıklarda bitki boyu hızla uzamaktadır. Ayrıca boğum araları uzamakta ve birim alana alınan verim azalmaktadır.

Salatalık tohumu yetiştirildikten sonra bitkide görülen damar sarılaşması, damar açılması, sararma, nekroz ve bodurlaşmayla birlikte verim ve kalitede düşüşler yaşanabilmektedir. Salatalıktaki meyvelerde belirtiler açık ila koyu yeşil mozaik şeklinde görülebilmektedir. Hastalık belirtisi olarak yapraklarda damarlar arasında küçük sarı yeşil lekeler şeklinde görülmektedir. Bu ilk belirtiler ortaya çıktıktan sonra bitkinin tümünde şiddetli bir sarı yeşil lekelenmeler meydana gelebilmektedir.

Hıyar sarı damar hastalığı daha önceleri bitki besin elementleri noksanlığından kaynakladığı sanılan yaprak sarılıklarının genellikle virüs bulaşmasından kaynaklandığı bilinmektedir. Bu virüs türü genel olarak yaşlı yapraklarda sarılığa sebep olan bir virüs türü olarak bilinmektedir. Ortadoğu bölgesinde ciddi problemler oluşturan hastalık beyaz sinek tarafından (Bemisia tabaci) tarafından taşınmaktadır. Bu virüs türü genel olarak örtü altı kültürde görülmektedir.Hıyar Sarı Damar Virüsü. Hastalığın ilerleyen zamanlarında damarlar arasındaki koyu yeşil alanlarda kabarcıklaşmalar başlamaktadır. Ayrıca salatalık meyvelerinde ise koyu yeşil renkli lekelerle birbirine karışmış şekilde açık sarımsı ve yeşil lekeler oluşmaktadır. Koyu yeşil kısımlarda genellikle siğil benzeri çıkıntılar veya kabartılar gelişmektedir. Meyvelerde şekil bozuklukları da görülebilmektedir. Hıyar sarı damar virüsü yarı kalıcı olarak ( altı saatten az) gümüşi yaprak beyazsineği (Bemisia tabaci ) tarafından bulaştırılmaktadır. Hastalıksız salatalık tohumu kullanımı verim açısından oldukça önemlidir.

Virüsün uzak mesafelere yayılması enfekteli transplantasyonların hareketi ile gerçekleşebilmektedir. Beyazsinekler virüsü kolayca bitkiden bitkiye yayabilmektedir. Hıyar sarı damar virüsünün tohumdan tohuma bulaşmadığı bilinen bir durumdur. Genel olarak serada yetiştirilen hıyar bitkilerinde beyaz sinek istilasını en aza indirmek için sineklik uygulaması yapmak faydalı olacaktır. Fidelerin yetiştirilmesi beyazsinekten arındırılmış bir ortamda gerçekleşmesi gerekmektedir.